ULUSLAR ARASI ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİLİ:

Yazdır PDF

Türkiye’de faaliyet gösteren bir şahıs veya şirket yurtdışında da endüstriyel tasarım  tescili yaptırabilir. Tasarım müracaatında bir ülke seçilip o ülkede faaliyet gösteren bir vekil vasıtasıyla tescil yaptırılabilir. Yerellik prensibi gereği Türkiye’de tescilli tasarım sadece Türkiye’de korunur.

Uluslararası tasarım Tescilinde Avrupa Topluluk tasarımı (Community Design)

Üye ülkelerin tamamı açısından geçerli bir sistemdir ve  tescilli veya tescilsiz olarak endüstriyel tasarım koruması sağlanmaktadır.  Tescilli Topluluk tasarımı  5 yılda bir yenilenerek  25 yıl boyunca korunabilir.

Topluluk tasarımı direkt olarak OHIM / OHMI ofisine veya birlik üyesi ülkelerden her hangi birinin ofisine direkt olarak yapılmalıdır. 

Lahey Anlaşması

Tasarım tescili için uluslararası başvuru işlemleri Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) bünyesinde imzalanan Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması’yla yürütülmektedir. Türkiye’nin bu Anlaşmaya katılımının uygun bulunduğuna dair 5117 Sayılı Kanun 14 Nisan 2004 tarih ve 25433 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Sistemin iki temel amacı vardır.

tek bir başvuruyla, seçilen ülkelerde tescil yoluyla koruma sağlamak
tek bir başvuruyla, aynı etkiye sahip bir tescil sistemi kullanarak işlemleri daha kolay hale getirmek.

Böylelikle tescille ilgili bütün işlemler tek bir merkezden yürütülebilecek ve bütün kayıtlar tek bir merkezde tutulacaktır.


Lahey Sistemi Uluslararası Büro (WIPO) nezdinde yapılacak tek bir başvuru ile birden fazla ülkede endüstriyel tasarım koruması elde etme imkanı veren uluslararası tescil sistemidir. Burada, tasarım için koruma talep edilen ülkeleri (ülkemiz 1999 Cenevre Metni’ne taraf olduğu için yapılacak başvurularda bu Metne taraf olan ülkeler içinden) başvuru sahibi belirleyecektir. Buna göre;

Türkiye’den başvuru yapma hakkına sahip kişilerin seçebileceği ülkeler;

(TR)

Turkey (Türkiye)

(KG)

Kyrgystan (Kırgızistan)

(EE)

Estonia (Estonya)

(LI)

Liechtenstein (Lihtenştayn)

(EG)

Egypt (Mısır)

(MD)

Republic of Moldova (Moldova Cumhuriyeti)

(ES)

Spain (İspanya)

(NA)

Namibia (Namibya)

(GE)

Georgia (Gürcistan)

(RO)

Romania (Romanya)

(CH)

Switzerland (İsviçre)

(SG)

Singapore(Singapur)

(HR)

Croatia (Hırvatistan)

(SI)

Slovenia (Slovenya)

(IS)

Iceland (İzlanda)

(UA)

Ukraine (Ukrayna)

(HU)

Hungary (Macaristan)





Başvuru doğrudan Uluslararası Büro’ya yapılabileceği gibi, Türk Patent Enstitüsü aracılığı ile de yapılabilir. Lahey Sistemi çerçevesinde uluslararası başvuru yapabilmek için ulusal başvuru veya tescil şartı yoktur.

Sistemin işleyiş aşamalarını şöyle sıralayabiliriz;

Başvuru (Uluslararası Büroya veya Ulusal Ofis aracılığıyla),
Başvurunun incelenmesi (Uluslararası Büro tarafından),
Uluslararası Sicil’e kayıt edilmesi,
Bültende yayımlanma.

Uluslararası tescil başvurusu yapmaya hak kazanabilmek için başvuru sahibinin aşağıda belirtilen şartlardan en az birini haiz olması gereklidir.

Anlaşmaya taraf ülkelerden birinin vatandaşı olmak, ya da
Anlaşmaya taraf ülkelerden birinde ikameti olmak, ya da
Anlaşmaya taraf ülkelerden birinde ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek ve etkili bir müessesesi olmak

Ancak bunlara ek olarak sadece 1999 Cenevre Metni için geçeli olmak üzere uluslararası başvuru Anlaşma’ya taraf bir ülkede “daimi ikametgahı” olan kişiler tarafından da yapılabilir.


Dünyadaki genel uygulamalara bakıldığında, endüstriyel tasarım koruması, verildiği ülkenin sınırları içerisinde geçerlidir ve birden fazla ülkede koruma elde etmek için her ülkeye ayrı ayrı başvuru yapılması gereklidir. Yani her bir ülke için yapılacak başvuru, ayrı dil, ayrı vekil, ayrı para birimleri ile ayrı ücretler anlamına gelmektedir. Oysa ki yapılacak uluslararası bir başvuruyla tek bir form doldurularak bu formda koruma talep edilen ülkelerin belirlenmesiyle o ülkelerde koruma sağlama imkanı elde edilmektedir. Bu koruma ise her ülkenin ulusal başvurusuyla eşdeğer bir koruma olacaktır. Yani tasarımını (Lahey Anlaşmasına taraf) beş ülkede korumak isteyen bir kişi için iki alternatif vardır;

Birincisi: her bir ülkeye ayrı ayrı başvuru yapabilir. Bunun için o ülkelerden vekil bulması, bu vekiller aracılığıyla başvuru yapması, o ülke mevzuatına uygun evrakları hazırlaması, o ülkelerin para biriminde ücretleri yatırması ve işlemleri takip etmesi gerekir ki bu işlemleri beş kez tekrarlamasıyla ortaya çıkacak maliyetleri karşılaması gerekecektir.
İkincisi; doğrudan veya Ulusal Ofis (TPE) aracılığıyla uluslararası başvuru yapabilir ve bu başvuruda gerekli evrakları sunarak istediği beş ülkeyi form üzerinde işaretleyebilir.

Uluslararası başvuru aynı zamanda tescil sonrası işlemler açısından da büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Çünkü yenileme, adres veya unvan değişikliği gibi işlemler için de yapılması gereken başvuru ve izlenilmesi gereken prosedür tektir.