ISO 22000

ISO 22000 TARİHÇESİ

Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından dünya çapında güvenli gıda tedarik edilmesini sağlama amacıyla düzenlenmiş ve diğer yönetim sistemleri ile birlikte uygulanabilir standarttır. 2005 yılında yayınlanması nedeniyle ISO 22000:2005 olarak anılmaktadır.

Süregelen Gıda Güvenliği standartları (BRC, IFS, SQF) daha çok perakendecilerin özel markalı ürün tedarikçilerine çoğunlukla ön gereklilik olarak şart koşmalarına karşın büyük gıda üreticileri ISO 22000’i proses yaklaşımını baz alması nedeniyle daha çok tercih etmişlerdir.

ISO 22000’nin ihtiyacını karşılamaya yönelik Gıda ve İçecek Endüstrisi Konfederasyonun CIAA (The Confederation of Food and Drink Industries) sponsorluğunda G4 olarak bilinen Danone, Kraft, Unilever ve Nestle sektör devleri birleşerek2008 yılında ön gereksinim programlarını detaylandıran ve her tür firmaya uygulanabilir PAS 220 (Publicly Available Specification) Kamuya açık spesifikasyonları standardını yayınlamıştır.

ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standart Serisi
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi – Gıda Zincirindeki kuruluşlar için şartlar
ISO/TS 22003 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi – Gıda güvenliği yönetim sistemlerinin tetkikini ve belgelendirmesini yapan kuruluşlar için şartlar (2006 ilk çeyrek)
ISO/TS 22004 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi –ISO 22000:2005’in uygulanması ile ilgili kılavuzu (Kasım 2005) 
ISO 22005,Yem ve gıda zincirinde izlenebilirlik- Sistem tasarımı ve hazırlanması için genel ilkeler ve kılavuzu

ISO 22000 NEDİR?

Tüketici ve alıcı firmaların, ülkelerin güvenli gıda talepleri gün geçtikçe artmaktadır. Bu, birçok Gıda 
Güvenliği Standartlarının geliştirilmesine yol açmıştır. Gıda güvenliği yönetimi için artan sayıda ulusal 
standartlar karışıklığa neden olmuştur. Sonuç olarak uluslararası bir uyumluluğa ihtiyaç vardır ve 
ISO 22000 ile bu ihtiyacı karşılamayı hedeflemektedir.

ISO 22000, yasal zorunluluklar, üretici ve dağıtıcı sorumlulukları ve bu esnada yaşanabilecek olağanüstü hallere müdahaleleri, tüketicinin korunmasına dönük bütün uygulamaları içeren izlenebilirlik esaslı bir uygulama standardıdır. 'Önleyici yaklaşım' ilkesine göre geliştirilmiştir. Bir gıda ürünü için farklı üretim / proses aşamalarında olabilecek tehlikelerin belirlenmesini, analiz edilmesini, bu tehlikelerin önlenmesi için gerekli faaliyetlerin belirlenmesini ve bu faaliyetlerin etkili bir şekilde uygulamaya konulmasını takip etmeye yarayan bir yaklaşımdır. Amaç, gıda emniyetini sağlamaktır. Geleneksel son ürün kontrolüne dayanan yaklaşımlardan farklıdır.

Genel hatlarıyla, tarıma yönelik ihtiyaçlar ile gıda imalatçılarına, üreticilerden toptancı ve perakendecilere, paketleme ve üretim malzemeleri üreticilerinden, ulaşım ve temizlik servislerine kadar gıda tedarik zinciri içinde yer alan tüm operatörlere uygulanabilir.

Kuruluş, bu standardın şartlarını sağladığında ISO 22000 belgesini alabilir. Belgelendirme, ilgili kuruluşun ürün veya hizmetlerinin uluslararası kabul görmüş bir yönetim sistemine uygun olarak sevk ve idare edilen bir yönetim anlayışının sonucunda ortaya konduğu ve dolayısı ile kuruluşun ürün ve hizmet kalitesinin sürekliliğinin sağlanabileceğinin güvencesini belirler.

ISO 22000 STANDARTININ MADDELERİ

1 Kapsam
2 Atıf yapılan standardlar
3 Terimler ve tarifler
3.1 Gıda güvenliği 
3.2 Gıda zinciri 
3.3 Gıda güvenliği tehlikesi 
3.4 Gıda güvenliği politikası 
3.5 Son ürün
3.6 Akış şeması
3.7 Kontrol önlemi 
3.8 Ön gereksinim programı
3.9 Operasyonel ön gereksinim programı (OGP
3.10 Kritik kontrol noktası (KKN
3.11 Kritik limit
3.12 İzleme
3.13 Düzeltme
3.14 Düzeltici faaliyet 
3.15 Geçerli kılma 
3.16 Doğrulama
3.17 Güncelleme
4 Gıda güvenliği yönetim sistemi
4.1 Genel şartlar
4.2 Dokümantasyon şartları 
5 Yönetim sorumluluğu
5.1 Yönetimin taahhüdü 
5.2 Gıda güvenliği politikası 
5.3 Gıda güvenliği yönetim sisteminin planlanması 
5.4 Sorumluluk ve yetki 
5.5 Gıda güvenliği ekip lideri 
5.6 İletişim 
5.7 Acil durumlara hazırlılık ve müdahale 
5.8 Yönetimin gözden geçirmesi 
6 Kaynak yönetimi
6.1 Kaynakların sağlanması
6.2 İnsan kaynakları 
6.3 Alt yapı 
6.4 Çalışma ortamı
7 Güvenli ürün planlama ve gerçekleştirme
7.1 Genel
7.2 Ön gereksinim programları
7.3 Tehlike analizlerini gerçekleştirmenin birincil aşamaları 
7.4 Tehlike analizi 
7.5 Operasyonel ön gereksinim programlarının oluşturulması
7.6 HACCP planının oluşturulması 
7.7 OGP ve HACCP planlarında belirtilen başlangıç bilgi ve dokümanların güncelleştirilmesi 
7.8 Doğrulama planlaması 
7.9 İzlenebilirlik sistemi 
7.10 Uygunsuzluk kontrolü
8 Gıda güvenliği yönetim sisteminin geçerli kılınması, doğrulanması ve iyileştirilmesi
8.1 Genel
8.2 Kontrol önlem kombinasyonlarının geçerli kılınması
8.3 İzleme ve ölçmenin kontrolü
8.4 Gıda güvenliği yönetim sisteminin doğrulanması
8.5 İyileştirme

NEDEN ISO 22000?

• Uluslararası düzeyde tanınan bir sistem olması nedeniyle tüm dünyada ticaret kolaylığının sağlanması
• ISO 22000; diğer perakende standartları kapsar; standart ve kodeks ile ilişkili uluslararası bilinen yasal uygulamalardan bahseder, 
• Belirlenen kriterlerin dışındaki ürün oranındaki azalmadan dolayı maliyetlerin azalması ve firmanın vizyonunun korunması
• Ürün yaklaşımı yerine sistem yaklaşımı ile risklerin hızlı, verimli ve dinamik kontrolü, 
• Gıda güvenliği ile ilgili tüm tüketici taleplerini karşılaması. 
• Ön gereklilik programlarının sistematik yönetimi, 
• Tüm personelin gıda güvenliği ve hijyen konusunda bilinçlenmesi ve artan teknik yeterlilik sağlanması
• Gıda zehirlenmesi riskini minimize etmesi
• Gıda güvenliği unsurları hakkında tedarikçiler ve müşteriler, denetleyiciler ve diğer ilgili taraflar ile dinamik iletişim sağlanması
• Proses kontrolün dokümanlarla kanıtlanmasına olanak vermesi, 
• Yükümlülüklerini bilen ciddi ve profesyonel bir organizasyon oluşturulması, 
• Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların en aza indirilmesi 
• Gıda israfının (gıda bozulmaları, vb.) ve bu israftan kaynaklanan maliyetlerin en aza indirilmesi, 
• Etkin stok kontrolü ve veri sağlama 
• Etkin zaman yönetimi, 
• Müşteri güveninin ve memnuniyetinin sağlanması. 
• Pazarlamada rakiplerin önüne geçilmesi, 
• Ürün güvenlik problemlerini önlemesi, 
• Hata yapılarak kazanılan tecrübeye güvenmekten ziyade potansiyel tehlikeleri önceden haber vermesi, 
• Etkin kontrol geliştirmeye sistematik olarak yaklaşması.